दस वर्षे माओवादी द्वन्द्व समाधान भएको १२ वर्षपछि द्वन्द्वकालीन मुद्दा व्युँतिन थालेका छन् । १७ वर्षअघि सहिद भएका रितबहादुर खड्काका नाममा समेत प्रहरीले गाउँमा पक्राउ पुर्जी पुर्याएको छ । २५ वर्षअघिका मुद्दामा अदालतले पक्राउ पुर्जी जारी गर्न थालेको छ ।

तत्कालीन युद्धरत पार्टी शान्तिपूर्ण राजनीतिमा आएर पनि एमालेसँग एकीकरण भइसकेको छ । तर, युद्धकालमै मारिएका तत्कालीन माओवादी नेता (सहिद)का नाममा जिल्ला अदालत दोलखाले पक्राउ पुर्जी जारी गर्न थालेको छ ।

प्रहरी केही दिनअघि सत्तारुढ नेकपाकै नेताहरु (तत्कालीन माओवादी नेता)हरुको घरघरमा तामेल गर्न पुगेका छन् । नेकपाका केन्द्रीय सदस्यहरु गंगा कार्की विश्व, शंकर लामा र सहिद रीतबहादुर खड्काको नाममा अदालतले पुर्जी काटेको छ ।

खरखजना चोरी मुद्दामा उनीहरुलाई अदालतले पक्राउका लागि आदेश गरेको हो । यो मुद्दा २०५२ साल माघ २ गतेको हो । दोलखा चरिकोट बजारमा सडक निर्माणमा प्रयोगका लागि राखिएको ४२ हजार ७ सय डिटोनेटर, तीन क्विन्टल फ्युज र ३ बाकस जिलेटिन त्यतिबेला तत्कालीन माओवादीले कब्जामा लिएका थिए ।

पार्टीले जनयुद्धको तयारीका लागि उक्त डिटोनेटर, जिलेटिनलगायत सामग्री कब्जा गर्ने नीति बनाएपछि तत्कालीन माओवादी नेता कार्यकर्ताले उक्त सामग्री कब्जा गरेका थिए । त्यसको एक महिनापछि माओवादीले फागुन १ बाट दीर्घकालीन जनयुद्धको घोषणा गरेको थियो ।

सुरुमा जिलेटिनलगायतका सामग्री माछा मार्ने मानिसले लगेको हुनसक्ने अनुमानमा रहेको प्रहरीले जनयुद्ध सुरुवात भएपछि भने माओवादीले लगेको भन्दै नेता कार्यकर्ताको खोजी तीव्र पारेको थियो ।

०५३ जेठमा उक्त विस्फोटक पदार्थ लुटेको अभियोग लगाउँदै दोलखाका माओवादी नेताहरु पूर्णबहादुर खड्का र हेमबहादुर श्रेष्ठ पक्राउ परे । उनीहरुसहित तत्कालीन युद्धमै मारिएका रितबहादुर खड्का, गंगा कार्की विश्व र शंकर लामालाई पनि प्रहरीले मुद्दा चलाएको थियो । त्यसपछि जिल्ला अदालत दोलखाले उक्त मुद्दामा १० वर्षको जेल सजाए सुनायो ।

खड्का र श्रेष्ठले १० वर्ष कैद भुक्तान गरे । रितबहादुर युद्धमै २०५९ असार २ गते रौतहटको पिपरामा मारिएका थिए । तर, २५ वर्षअघिको फैसला कार्यान्वयनका लागि रितबहादुरसहित गंगा र शंकरको नाममा फेरि वारेन्ट पुर्जी जारी भएको हो ।

जिल्ला अदालत दोलखाका श्रेष्तेदार सुमन कुसुहवाले देशव्यापी अभियानअन्तर्गत दोलखामा पनि अदालतबाट फैसला भएका पुराना मुद्दा कार्यान्वयन गर्ने प्रक्रिया अघि बढेको बताए । ‘पुराना फैसला कार्यान्वयनमा ल्याउन प्रहरीलाई लेखी पठाउने क्रममा यो मुद्दा पनि परेको हुन सक्छ,’ उनले भने । युद्धमै मारिएकोबारे अदालतलाई आधिकारिक जानकारी नभएकाले रितबहादुरको नाममा पनि पुर्जी गएको हुन सक्ने बताए । ‘आधिकारिक जानकारी आउन साथ अदालतले उनको नाममा लगत कट्टा गर्नेछ,’ उनले भने ।

सरकार अहिले नेकपाकै छ । सरकारको गृहमन्त्रीमा त्यसबेला युद्धका नेतृत्वकर्तामध्येका एक रामबहादुर थापा बादल छन् । तर, पार्टी नीतिमा भएको उक्त विस्फोटक पदार्थ कब्जाको मुद्दामा नेकपाकै केन्द्रीय नेताहरु गंगा र शंकरलाई प्रहरीले पक्राउ पुर्जी जारी गरेको छ ।

प्रहरीले गंगा र शंकरको नाममा रहेको सम्पत्ति रोक्का गर्दै उनीहरुका गाउँमा वारेन्ट पुर्जी टाँस गरेको छ । चार दिनअघि मात्रै वैशाख ३० गते नेता गंगा कार्कीको दोलखा गौरीशंकर गाउँपालिका-१, जुँगुमा रहेको घरमा प्रहरी पुगेका थिए ।

पक्राउ पुर्जी टाँसको मुचुल्का गर्न प्रहरीले वडा कार्यालयमा पुगेर जनप्रतिनिधिलाई बुझाउन खोजे । तर, उक्त दिन कार्यालय बन्द रहेकाले स्थानीय भेला गरेर मुचुल्का उठाउन खोजे । स्थानीयले द्वन्द्वकालीन मुद्दा भएकाले दस्तखत गर्न नमानेपछि प्रहरी फर्केका थिए । वडाध्यक्ष झलककुमार कार्कीलाई भने जिल्ला प्रहरी कार्यालयबाट फोन गरेर कार्यालयको छाप बोकेर चरिकोट आउन भनिएको उनले बताए ।

दुवै नेताले यो मुद्दाका विषयमा कुनै निर्णयमा पुगिने आश्वासन दिए पनि प्रहरीले भने खोजी सूचीमा राखेको छ । त्यसैगरी, २० वर्षअघि घटेको घटनालाई लिएर नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी नेकपाका नेता शंकर लामाविरुद्ध दोलखा जिल्ला अदालतमा कर्तव्य ज्यान मुद्दा दर्ता भएको छ । गत माघ २ गते जिल्ला प्रहरी कार्यालयले सरकारी वकिलको कार्यालयमार्फत मुद्दा दायर गरेको हो ।

नेकपाका प्रदेश कमिटी सदस्यसमेत रहेका लामाविरुद्ध द्वन्द्वकालमा दोलखाको फस्कुका भरत भनिने चक्रबहादुर बुढाथाकीको हत्या गरेको अभियोग छ । २०५५ साल माघ १ गते राति साविक फस्कु गाविस वडा नम्बर ३ निवासी बुढाथोकीलाई खुकुरी प्रहार गरी हत्या गरेको अभियोगमा नेकपाका नेता लामालाई मात्रै अभियोग लगाउँदै मुद्दा दर्ता भएको हो ।

घटना घटेको २० वर्ष पुग्नुभन्दा एक दिनअघि बुधबार दोलखा जिल्ला अदालतमा लामाविरुद्ध कर्तव्य ज्यान मुद्दा दर्ता भएको छ । भरत बुढाथोकीको हत्यापछि २०५५ साल माघ २ गते उनका भाइ एवं तत्कालीन नेकपा एमालेका नेता गुणबहादुर बुढाथोकी र मृतक भरतकी श्रीमती लीला बुढाथोकीले नेता लामाविरुद्ध किटानी जाहेरी दिएका थिए । हत्या हुँदा अपरिचित तीनसहित चारजना भएको जाहेरीमा उल्लेख भए पनि किटानी भने लामालाई मात्रै गरिएको थियो । अधिवक्ता सुब्बा श्रेष्ठले सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप आयोगमार्फत यस्ता मुद्दा किनारा नलागे अब पूर्वमाओवादीका धेरै नेता यस्ता मुद्दामार्फत पक्राउ पर्ने सम्भावना रहेको बताए ।

प्रकाशित समय १०:३९ बजे