केही दिनअघि नेपालका चर्चित क्रिकेट खेलाडी सन्दीप लामिछानेले अमेरिकामा हुने एक क्रिकेट टुर्नामेन्टमा भाग लिन जाने क्रममा भिसा आवेदन गरेपछि अमेरिकी दूतावासले सुरुमा उनलाई भिसा दिन अस्वीकार गरिदियो ।

सामाजिक सञ्जालमा उनले आफू अमेरिका लुक्न जान नलागेको भन्दै गुनासो गरेपछि दूतावासले फेरि बोलाएर भिसा दियो । तर, सबैलाई सन्दीपलाई जस्तै सहज नहुन सक्छ ।

विश्वभरिकै नागरिकका लागि अमेरिका स्वप्निल गन्तव्य हो । चाहे डीभी परेर होस् वा आफन्तका स्पोन्सर गराएर वा रोजगारी, अध्ययनका भिसामा किन नहोस् । धेरैले एक पटक अमेरिका जाने प्रयास गरेकै हुन्छन् ।

तर, अहिले अमेरिकाको ट्रम्प प्रशासनले अवैध आप्रवासीहरूको नियन्त्रणका लागि हालै नयाँ आप्रवासन व्यवस्थान नीति लिएपछि धेरै नेपालीहरूको भिसा आवेदन अमेरिकी दूतावासले ‘रिजेक्ट’ गर्न थालेको छ ।

यहाँ बसेका नेपालीहरूले मात्र होइन, अब अमेरिका बस्दै आएका नेपालीहरूले समेत सजिलैसँग ‘पर्मानेन्ट रेसिडेन्स’को प्रमाणपत्र अर्थात् बोलिचालीको भाषामा ‘ग्रिन कार्ड’ नपाउने भएका छन् ।

ट्रम्प प्रशासनले ‘इमिग्रेसन एन्ड नेसनालिटी एक्ट (आईएनए)ले दिएको अधिकार प्रयोग गर्दै अमेरिकामा स्थायी बसोबाससम्बन्धी व्यवस्थामा पुनरावलोकन गरेको हो ।

नयाँ व्यवस्थाअनुसार अब वार्षिक ६ लाख ७५ हजार जनालाई मात्र स्थायी आप्रवासनको अनुमति दिइने भएको छ । यीमध्ये ४ लाख ८० हजार पारिवारिक ‘स्पोन्सर्ड’ आप्रवासी, १ लाख ४० हजार रोजगारीमा आधारित आप्रवासी र ५५ हजार डिभी चिठ्ठाका माध्यमबाट भित्रने आप्रवासी रहनेछन् ।

उच्चस्तरको क्षमतासहित भित्र्याइने रोजगारी (एचवानबी) भिसामा पनि प्रत्येक मुलुकका लागि ७ प्रतिशतको सीमा (क्याप) तोएिको छ ।

ट्रम्प प्रशासनले कुनै पनि मुलुकलाई ७ प्रतिशतभन्दा बढी उच्च दक्षतायुक्त रोजगार भिसा नदिने नीति लागू गरेपछि सबैभन्दा ठूलो असर भारत र चीनलाई पर्नेछ । सन् २०१७ को तथ्यांकअनुसार अमेरिका कुल दक्ष रोजगारमध्ये १८ प्रतिशत भारतीय छन् भने १९ प्रतिशत चिनियाँ । यद्यपि, अन्य एसियाली मुलुकले यस्तो भिसामा कम आवेदन गरेकाले करिब २५ प्रतिशत भारतीयहरू यो भिसामा अमेरिकामा कार्यरत रहेको अनुमान छ ।

नयाँ प्रबन्धअनुसार खेलाडीहरूले पनि ‘एक्स्ट्राअर्डिनरी’ वर्गबाट ‘इबी–वनए’ भिसा पाउने व्यवस्था गरिएको छ, सन्दीप लामिछाने यही वर्गको भिसा पाएर अमेरिका गएका हुन् ।

अमेरिका ग्रिनकार्ड पाउनका लागि व्यक्तिको योग्यता, उपलब्ध कागजातअनुसार औसतमा १८ देखि २४ महिनादेखि ३ वर्षभन्दा बढी समय लाग्ने गरेको छ । अमेरिका बस्ने नेपालीहरूले ट्रम्प प्रशासन आएदेखि कागजी प्रक्रिया पूरा गर्नै एक वर्ष लाग्ने गरेको बताएका छन् ।

अमेरिकामा कति छन् नेपाली?

अमेरिकामा कति नेपाली छन् भन्ने आधिकारिक तथ्यांक छैन । सबैभन्दा पछिल्लो ‘इयरबुक अफ इमिग्रेसन स्टाटिक्टिस–२०१७’ अनुसार सन् २००८ देखि २०१७ सम्म अमेरिकामा स्थायी बसोबासका अनुमति पाएका नेपालीहरूको संख्या करिब १ लाख (९९ हजार ९९०) छ ।

सन् २००८ मा ४ हजार ९३ नेपालीले स्थायी बसोबासका अनुमति पाएकोमा यो सन् २०१७ मा ११ हजार ६१० पुग्यो । यद्यपि, यो त्यसभन्दा अघिल्ला वर्षहरूभन्दा घटेको हो । सन् २०१६ मा १२ हजार ८५१, २०१५ मा १२ हजार ९२६ र २०१४ मा १३ हजार ४६ नेपालीले ग्रिनकार्ड पाएका थिए ।

गैरआवासीय भिसामा अमेरिका पुग्ने नेपालीहरूको संख्या भने बढेको छ । सन् २००८ मा २० हजार ९२४ नेपाली गैरआवासीय भिसामा अमेरिका पुगेकोमा सन् २०१७ मा ३९ हजार ६२ जना पुगे ।

यीमध्ये ठूलो संख्या विद्यार्थी र अस्थायी पारिवारिक स्पोन्सरमा अमेरिका पुगेका थिए । उच्चस्तरीय रोजगार भिसा (एचवानबी) पाएर जाने नेपालीहरूको संख्या १ हजार पनि छैन भने ‘एक्सट्रा अर्डिनरी भिसा’पाउने नेपाली वर्षमा ५–७ जनामात्रै हुने गरेका छन् ।

यसरी जानेमध्ये अधिकांस उतै अवैध रूपमा लुकेर बस्ने र पछि प्रक्रिया मिलाएर ग्रिन कार्ड आवेदन गर्ने गर्छन् । सन् २०१७ मा १४ हजार १९६ नेपालीले ग्रिन कार्डका लागि आवेदन गएकोमा साढे ११ हजारले मात्र पाएका थिए ।

शरणार्थी स्टाटस

अवैध रूपमा अमेरिका पुग्ने, त्यहाँ पुगेर पासपोर्ट च्यातेर फ्याँक्ने धेरै नेपालीले अमेरिकामा शरणार्थीका रूपमा बस्न आवेदन दिने गरेका छन् । अमेरिकी आप्रवासन विभागका तथ्यांकअनुसार सन् २०१७ मा ३ हजार २८७ नेपालीहरूले शरणार्थीका रूपमा स्थायी आप्रवासनका लागि आवेदन दिएका थिए ।

प्रकाशित समय १४:०९ बजे