पोखरामा पर्यटकीयस्तरका तीन सयभन्दा बढी होटल तथा लज बिनादर्ता सञ्चालन भइरहेको पाइएको छ । होटल तथा लज दर्ता नहुँदा बर्सेनि करोडौं रुपैयाँ राजस्व गुमाइरहे पनि सरकारी निकायलाई भने कुनै वास्ता छैन ।

पोखरा पर्यटन कार्यालयका प्रमुख शालिकराम रेग्मी जनशक्ति अभावका कारण होटल तथा लजलाई दर्ता प्रक्रियामा ल्याउन समस्या भएको बताउँछन् । ‘एकातिर हामीसँग जनशक्ति कम छ, अर्कातिर केही व्यवसायीले घरेलु र अन्य क्षेत्रमा दर्ता गरेर चलाइरहेको पाइएको छ,’ उनले भने ।

सरकारी तथ्यांकमा ३२ होटल, संघ भन्छ– ६० थपिए
पोखरामा आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा मात्रै ३२ नयाँ होटल थपिएका छन् । यो संख्या अघिल्लो वर्षको तुलनामा १० वटा बढी हो । अघिल्लो वर्ष पोखरामा पर्यटकीय स्तरका २२ वटा होटल तथा लज थपिएका थिए । पश्चिमाञ्चल होटल संघले भने गत वर्ष करिब ६० वटा होटल थपिएको जनाएको छ ।

पोखरा पर्यटन कार्यालय पोखराका प्रमुख शालिकराम रेग्मीले आर्थिक २०७४/०७५ मा पोखरा क्षेत्रमा करिब ५ लाखदेखि ३ करोड लगानीका ३२ वटा होटल थपिएको जानकारी दिए । ‘होटलको संख्यासँगै एक वर्षमा चार सयभन्दा बढी रुम थपिएका छन्,’ उनले भने, ‘अघिल्लो आर्थिक वर्षमा करिब ३ सय ५० रुम थपिएका थिए ।

पोखरा क्षेत्रमा हालसम्म पर्यटनस्तरका चार सयभन्दा बढी होटल रहेको पर्यटन कार्यालयको तथ्यांकमा उल्लेख छ । यद्यपि, व्यवसायीले पर्यटन कार्यालयमा देखाउने लगानी र होटल एवं लजको संरचनाभन्दा वास्तविकतामा दोब्बरदेखि चार गुणाभन्दा बढी हुने गरेको छ ।

पर्यटन कार्यालय प्रमुख रेग्मी भने अनुगमनका क्रममा न्यूनतम मापदण्डमात्र हेरिने बताउँछन् । ‘तोकेको मापदण्ड पूरा गरेका होटललाई हामी पर्यटकीय स्तरको मान्यता दिन्छाैं तर लगानी र कोठाका विषय धेरै होटलले लुकाउने गरेका हुनसक्छन्,’ उनले भने । व्यवसायी भने सरकारलाई राजस्व कम तिर्नुपर्ने भएकाले कम लगानी र कोठा देखाइने गरेको हाकाहाकी बताउँछन् । पर्यटन कार्यालय साविक गण्डकी तथा धौलागिरिका १० जिल्लाका पर्यटकीय स्तरका होटल तथा लज एवं रेस्टुराँका दर्ता र पाँच/पाँच वर्षमा नवीकरण गर्ने गरेको छ ।

दर्ता शुल्क नन स्टार होटलको १० हजारदेखि पर्यटकीय र डिलक्स स्तरीय होटलको दर्ता शुल्क ४० हजारसम्म छ । यसअघि, होटलहरुको न्यूनतम दर्ता शुल्क ५ हजार रुपैयाँ रहेकोमा चालू वर्षदेखि दोब्बर बढेको हो ।

सरकारी तथ्यांकमा २५ करोड, वास्तविकतामा दुई अर्ब लगानी
पोखरा क्षेत्रको होटल व्यवसायमा गत वर्ष २५ करोड लगानी थपिएको छ । आर्थिक २०७४/७५ मा पोखरा क्षेत्रका होटल, लज तथा रेस्टुराँमा मात्र करिब २५ करोड लगानी भएको पर्यटन कार्यालय पोखराका सूचना अधिकारी शुक्रराज कोइरालाले जानकारी दिए । अधिकांश व्यवसायीले वास्तविक लगानीभन्दा थोरै मात्र देखाउने गरेकाले सरकारी तथ्यांकमा कम देखिएको हो । अनौपचारिक कुराकानीका क्रममा व्यवसायीले गत वर्ष होटल व्यवसायमा दुई अर्बभन्दा बढी लगानी भएको बताउने गरेका छन् ।

कुल लगानी २ खर्ब, पर्यटक क्षमता २० हजार
पोखराको होटल क्षेत्रको लगानी दुई खर्ब नाघेको छ भने पर्यटक क्षमता २० हजारभन्दा धेरै पुगेको छ । हाल पोखरा क्षेत्रका होटल तथा रेस्टुराँको प्रतिरात पर्यटक क्षमता २० हजारभन्दा बढी रहेको पश्चिमाञ्चल होटल संघका अध्यक्ष विकल तुलाचनले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा पोखरा क्षेत्रका होटल तथा लजमा ठूलो लगानी भएको छ । करिब २ अर्बभन्दा बढी होटल क्षेत्रमा लगानी हँुदा करिब एक हजार ५ सय रुम एकै वर्षमा थपिएको तुलाचनले बताए । पोखरा क्षेत्रमा होटल तथा लज क्षेत्रको कुल लगानी २ खर्बभन्दा बढी रहेको उनको भनाइ छ ।

अध्यक्ष तुलाचनले पोखरामा तीन सयभन्दा बढी पर्यटकीय स्तरका होटल दर्ताबिना सञ्चालन भइरहे पनि दर्ता प्रक्रियामा ल्याउन सरकारले बेवास्ता गरेको बताए । बिनादर्ता सञ्चालन भइरहेका होटलका कारण दर्ता भएर चलेका होटलको साख गिरेको उनको भनाइ छ । ‘सरकारी निकाय फितलो अनुगमनका कारण पर्यटकीय क्षेत्रमा पनि बिनादर्ता होटल सञ्चालन हुन पाएका हुन्,’ उनले भने ।
पश्चिमाञ्चल होटल संघका अनुसार हाल पोखराका लेकसाइडसहित पोखरा आसपासका ग्रामीण भेगमा समेत रिसोर्ट खुल्ने क्रम बढेको छ । ‘लेकसाइडबाट पर्यटन क्षेत्र विकेन्द्रित हुँदै आएको छ,’ उनले भन्छन्, ‘पोखराको पर्यटन क्षेत्र विस्तार हुनु राम्रो कुरा हो ।’

प्रकाशित समय १४:२२ बजे