कोरोना भाइरस महामारी नियन्त्रणका लागि लगाइएका विश्वव्यापी यात्रा प्रतिबन्ध, नेपालभित्र सरकारले लगाएको लकडाउनलगायतका कारणले पर्यटक आगमन ठप्प हुँदा त्यसको सोझो असर पर्यटकीय आम्दानीमा परेको छ ।

नेपाल राष्ट्र बैंकले बुधबार सार्वजनिक गरेको चालू आर्थिक वर्ष २०७७/७८ को पहिलो दुई महिनाको आर्थिक समीक्षाअनुसार यस अवधिमा यात्रा शीर्षकमा हुने आय केवल ९७ करोड ३७ लाख रूपैयाँमा सीमित भएको छ, गत आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को पहिलो दुई महिनामा पर्यटन आय १० अर्ब २१ करोड १८ लाख रूपैयाँ थियो । यसरी पर्यटन आयमा ९०.५ प्रतिशत आएको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाएको छ ।

गत आर्थिक वर्षभरिमा कुल पर्यटन आयमा १९ प्रतिशतले कमी आएको थियो । अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा पर्यटन आय ७५ अर्ब ३७ करोड रूपैयाँ रहेकोमा गत आवमा यस्तो आय ६० अर्ब ८८ करोड रूपैयाँमा झरेको राष्ट्र बैंकको समीक्षामा उल्लेख छ ।

नेपालीहरूले विदेश गएर गर्ने खर्च पनि ८० प्रतिशतले घटेको छ । गत आर्थिक वर्षको भदौ मसान्तसम्म नेपालीहरूले विदेश यात्रामा १४ अर्ब ६३ करोड रूपैयाँ खर्च गरेकोमा यस वर्ष केबल २ अर्ब ९२ करोड रूपैयाँमात्र खर्च गरेका छन्, यसमा शिक्षाका लागि बाहिरिएको २ अर्ब ४७ करोड रूपैयाँ पनि जोडिएको छ ।

गत वर्षको पहिलो २ महिनामा शिक्षाका लागि ७ अर्ब ६४ करोड रूपैयाँ बाहिरिएको थियो भने वर्षभरिमा २५ अर्ब ८१ करेड रूपैयाँ शिक्षाका लागि बाहिरिएको थियो ।

भदौमा रेमिट्यान्स आय घट्यो

लकडाउनपछिका दुई महिनासम्म घटेर त्यसपछि बढ्ने गतिमा देखिएको रेमिट्यान्सको स्पिडमा केही ब्रेक लागेको छ । आर्थिक वर्षको पहिलो २ महिनाको समग्र रेमिट्यान्स बढेको देखिए पनि मासिक तुलनामा भदौमा रेमिट्यान्स ६.३ प्रतिशतले घटेको छ ।

गत वर्षको भदौमा ७७ अर्ब ९० करोड रूपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएकोमा यस वर्षको भदौमा भने ७३ अर्बमा झरेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाएको छ । यो विगत चार महिनाको मासिक औसतमा कम हो ।

लकडाउनपछि चैतमा ३४.५ अर्ब र वैशाखमा ५४ अर्ब रूपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएकोमा जेठदेखि लगातार वृद्धिको गतिमा थियो । जेठमा ९४ अर्ब रेमिट्यान्स भित्रिएकोमा असारमा १ खर्ब १ अर्ब र साउनमा ९२.७ अर्ब रेमिट्यान्स भित्रिएको थियो ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार पहिलो २ महिनामा नेपाल भित्रने रेमिट्यान्स ८ प्रतिशतले बढ्दा यहाँबाट बाहिरिने रेमिट्यान्सबापतको रकम गत वर्षका तुलनामा १२ प्रतिशतले बढेको छ ।

विभिन्न बैंकमा कार्यरत, एयरलाइन्सहरूमा कार्यरत र अन्य व्यावसायिक प्रतिष्ठानमा कार्यरत विदेशीले नेपालबाट औपचारिक माध्यमबाट रेमिट्यान्स आफ्नो देश पठाउँछन् ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार चालू आवको पहिलो २ महिनामा नेपाल भित्रिने रेमिट्यान्स ८ प्रतिशतले बढेर १ खर्ब ६४ अर्ब ७९ करोड रूपैयाँ पुग्दा नेपालबाट बाहिरिने रेमिट्यान्स पनि १२ प्रतिशले बढेर ९३ करोड ८९ लाख रूपैयाँ पुगेको छ ।

प्रकाशित समय १६:१० बजे