नेपाल आयल निगमले प्रतिलिटर ४६ रुपैयाँ २२ पैसामा पेट्रोल किनेर उपभोक्तालाई प्रतिलिटर १०६ रुपैयाँमा बेच्ने गरेको पाइएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको अहिले प्रतिब्यारेल ३० अमेरिकी डलरमा झर्दा पनि निगमले उपभोक्तालाई १२० ब्यारेल हुँदाकै मूल्यमा पेट्रोल बेचिरहेको हो । हालैमात्र निगम व्यवस्थापनले पेट्रोलको मूल्यमा प्रतिलिटर २ रुपैयाँले घटाएजस्तो गरेर उपभोक्तालाई झुक्याएको थियो ।

जबकी, उसको खरिद मूल्यमा विगत दुई महिनामा प्रतिलिटर ११ रुपैयाँले कमी आएको छ । माघ २० मा निगमले भारतीय आयल कर्पोरेसनसँग प्रतिलिटर ५४ रुपैयाँ ७५ पैसाका दरले किनेको थियो ।

सरकारले राजस्वमा भएको कमी पूर्ति गर्न पेट्रोलमा प्रतिलिटर ५ रुपैयाँका दरले पूर्वाधार कर थपेर प्रतिलिटर १० रुपैयाँ पु¥याएको छ । थपिएको पूर्वाधार करबाहेक नै निगमले आफ्नो नाफा प्रतिलिटर २ रुपैयाँले थपिएर प्रतिलिटर साढे ७ रुपैयाँ पुग्ने गरी नयाँ मूल्य कायम गरेको पाइएको हो ।

निगमले उपभोक्तालाई किनेकोभन्दा दोब्बरभन्दा मूल्यमा बेच्दा सबै नाफा आफैले राख्ने भने होइन । पेट्रोलियम पदार्थका उपभोक्ताबाट सरकारले प्रतिलिटर ४४ रुपैयाँ कर लिन्छ ।

उपभोक्ताले एक लिटर पेट्रोल किन्दा १५ रुपैयाँ २३ पैसा भन्सार, ४ रुपैयाँ सडक मर्मत सम्भार शुल्क, १० रुपैयाँ पूर्वाधार विकास कर, १ रुपैयाँ ५० पैसा प्रदूषण शुल्क, १ रुपैयाँ ६ पैसा मूल्य स्थिरीकरण कोष शुल्क र १२ रुपैयाँ १९ पैसा मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) सरकारलाई बुझाइरहेका छन् ।

आयल निगमले विगत तीन वर्षदेखि उपभोक्तासँग अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य बढेको अवस्थामा यहाँ मूल्य समायोजन नहुँदा पर्नसक्ने भारको व्यवस्थापनका लागि भनेर मूल्य स्थिरीकरण कोषका नाममा रकम संकलन गर्दै आएको छ ।

निगमले २०७३ साल जेठदेखि यो कोषमा उपभोक्ताबाट रकम संकलन गर्न थालेको हो । निगमको आर्थिक वर्ष २०७३/७४ को प्रतिवेदनअनुसार उक्त वर्षमात्र मूल्य स्थिरीकरण कोषमा ३ अर्ब ४० करोड ८२ लाख रुपैयाँ जम्मा गरेको थियो ।

यसलाई औसत आधार मान्दा हालसम्म निगमले मूल्य स्थिरीकरण कोषका नाममा हालसम्म साढे १० अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी बैंकका विभिन्न खातामा राखेर ब्याज आर्जन गरिरहेको छ भने सही मूल्य समायोजन नगरी उपभोक्ताबाट उल्टै थप नाफा जम्मा गरेको पाइएको छ ।

निगमले अहिले पेट्रोलियम व्यापारी (डिलर)लाई उपभोक्ताबाटै असुल हुने गरी प्रतिलिटर ४ रुपैयाँ ७ पैसा नाफा दिन्छ भने आफ्नो प्रशासनिक खर्चबापत प्रतिलिटर ६७ पैसा र अहिल्लो पटक लिएका ऋणको ब्याज तिर्न भनेर प्रतिलिटर १५ पैसा उपभोक्ताबाटै असुल्छ ।

निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारको खरिद मूल्यअनुरुप यहाँ मूल्य समायोजन नगरी हाल पेट्रोलमा प्रतिलिटर ७ रुपैयाँ ४८ पैसा, डिजलमा १० रुपैयाँ २५ पैसा र गरिब वर्गले प्रयोग गर्ने मट्टीतेतलबाट २९ रुपैयाँ ९४ पैसा नाफा कमाउँदै आएको छ ।

यस्तै, हवाई इन्धनमा आन्तरिक तर्फ प्रतिलिटर ९ र अन्तर्राष्ट्रियमा ४६ रुपैयाँ नाफा आर्जन गरिरहेको छ ।

नयाँ कायम गरिएको मूल्यबाट १५ दिने अवधिमा ५४ करोड रुपैयाँ नाफा कमाउने निगमको विवरणमा उल्लेख छ ।

यो नाफा गत माघको मध्यमा पेट्रोलमा प्रतिलिटर ५ रुपैयाँ २४ पैसा, डिजलमा ६ रुपैयाँ ६६ पैसा र मट्टीतेतलबाट २९ रुपैयाँ ९४ पैसा थियो । उक्त १५ दिने अवधिमा निगमले ३० करोड १३ लाख नाफा आर्जन गरेको थियो ।

यो पनि पढ्नु होस्ः
कोभिड-१९ को विश्वव्यापी प्रभावले तेलको मूल्यमा उच्च गिरावट

प्रकाशित समय १३:१९ बजे