रुपन्देहीको गैडहवा गाउँपालिकामा अब बालविवाह निरुत्साहित हुने भएको छ । तराई समुदायमा छोरीको लागि ‘केटाबेटा’ खोज्ने प्रचालन अहिले पनि छ । उमेर पुगेकी छोरीलाई ‘यति दाइजो (दहेज) दिन्छु मेरो छोरी विवाह गरिदेऊ’ भन्दै बुबाआमा र अभिभावक नै हिँड्ने गर्छन् । यही कुरालाई मध्यनजर गर्दै उक्त गाउँपालिकाले अब छोरीका लागि केटा माग्ने नभई केटापक्ष छोरी माग्न आउने वातावरण बनाउन लागेको हो ।

अधिकांश यादव, केवट, लोध र मुस्लिम समुदायको बाहुल्य रहेको गाउँपालिकामा अहिले पनि बालविवाह व्यप्त छ भने उमेर पुगेकी छोरीको विवाह गराउन अभिभावकहरुले घरजग्गासमेत बिक्री गर्नुपर्ने बाध्यता छ ।

यस्तो प्रथालाई सधैंका लागि रोक्न गाउँपालिकाले योजना अघि सारेको हो । ‘बालिका संरक्षण अभियान’अन्तर्गत अब गाउँपालिकाका प्रत्येक बालिकाको मुद्धति खातामा निश्चित रकम बचत गर्ने र २० वर्षको उमेर पुगेपछि ती बालिकाले रकम निकाल्न पाउने र सोही रकमबाट केही उद्यमको काम गरी केटाहरु नै छोरीको हात माग्न आउने अवस्था बनाउन यो व्यवस्था गर्न लागिएको हो ।

अध्यक्ष बच्चुलाल केवटका अनुसार गाउँपालिकाले बैंक खाता खोलेर २० वर्ष नुग्दासम्म झिक्न नमिल्ने गरी २० हजार रुपैयाँ मुद्धति बचन गर्ने गरी कार्यविधि तयार गरेको छ । जसमा जुन घरकी बालिका हुन् उनका परिवारले ५ हजार थपेर २५ हजार एक बालिकाको खातामा जम्मा गरिनेछ । उनले २० वर्ष पुगेपछि साँवा-ब्याज निकाल्न पाउनेछिन् ।

उनका अनुसार यो अभियान भदौदेखि नै सुरु हुनेछ । जसका लागि गाउँपालिकाले ४० लाख रुपैयाँ पहिलो चरणमा छुट्टयाएको छ । ‘अपुग भएमा अझ थप्ने योजना रहेको अध्यक्ष केवटले बताए ।

कुनै पनि बालिकाले उमेर नपुग्दै विवाह गरेमा उनको नाममा रहेको रकम पूरै गाउँपालिकाको खातामा फिर्ता आउने गरी कार्याविधि निर्माण गरिँदै छ । यसका लागि स्थानीय सुनगाभा समुदायिक विकास केन्द्रसँग सहकार्य गरिनेछ । तथ्यांक संकलनका लागि सामाजिक संघ–संस्थाको सहयोग लिइने गाउँपालिकाले जनाएको छ ।

यसअघि सुनगभा सामुदायिक विकास केन्द्र र नमुना एकीकृत विकास परिषद (नमुना)ले साविक सूर्यपुरा गाविसको वडा नम्बर ९ लाई बाल विवाहमुक्त घोषण गरेको थियो । साविक सूर्यपुरा, जोगडा, विष्णुपुरा र साडी गाविस मिलेर गैडहवा गाउँपालिका बनेको हो । २०६८ सालको जनगणनाअनुसार यो गाउँपालिकामा ४७ हजार जनसंख्या छ ।

प्रकाशित समय ०८:५४ बजे